Energiebesparing thuis

Wat kun je thuis doen tegen klimaatverandering?

printPrint deze pagina

INHOUDSOPGAVE



Inleiding top

Je hebt vast wel eens op het nieuws gehoord dat het warmer wordt op aarde door klimaatverandering en dat de zeespiegel stijgt. Klimaatverandering lijkt misschien een wereldwijd probleem dat alleen door regeringsleiders is op te lossen. Ver van je bed dus… of toch niet? Ook jij kan veel doen om klimaatverandering tegen te gaan. Alle beetjes helpen echt! Be the change you wish to see. Hieronder kun je lezen wat klimaatverandering is en wat je thuis kunt doen om klimaatverandering te voorkomen.


Klimaatverandering top

Het klimaat verandert doordat er steeds meer broeikasgassen in de atmosfeer komen. CO2 (koolstofdioxide) is het belangrijkste broeikasgas. Dit gas komt vrij bij de verbranding van de fossiele brandstoffen aardgas, aardolie en steenkool. CO2 heeft de eigenschap om warmte vast te houden. Als er steeds meer CO2 in de lucht komt, wordt het steeds warmer op aarde. Dit wordt het broeikaseffect genoemd. Fossiele brandstoffen worden verbrand om energie op te wekken, waarmee we goederen produceren, huizen verwarmen, auto's laten rijden en nog veel meer.

Het energieverbruik in Nederland is de laatste jaren steeds verder gestegen. Dat wordt vooral veroorzaakt door het toenemende energieverbruik van huishoudens en de industrie én de groeiende hoeveelheid verkeer. Daardoor komt er steeds meer CO2 in de atmosfeer.

Zo lang de aarde bestaat, verandert het klimaat van zeer koud (er zijn bijvoorbeeld ijstijden geweest) tot zeer warm. In de middeleeuwen waren de zomers warmer dan nu en in de achttiende eeuw waren er een aantal zeer koude winters. De afgelopen eeuw is de gemiddelde wereldtemperatuur met ongeveer 0,7 graden Celsius gestegen. Voor deze veranderingen zijn er verschillende natuurlijke oorzaken te vinden. Maar sinds de industriële revolutie is er ook een niet-natuurlijke reden voor klimaatverandering, namelijk de extreme toename van broeikasgassen in de atmosfeer. Of de mens het klimaat beïnvloedt is het onderwerp geweest van vele discussies. Ondertussen zijn de meeste wetenschappers het hierover eens. Het Intergouvernementeel Overleg over Klimaatverandering (IPCC), bestaande uit 2500 wetenschappers, zegt sinds 1990  dat de mens het klimaat verandert.


Huishoudens top

Bijna een kwart van de energie in Nederland wordt door huishoudens verbruikt. Dit energieverbruik is de laatste jaren flink toegenomen. Dat komt doordat huishoudens steeds meer elektrische apparaten bezitten, zoals magnetrons, (af)wasmachines, wasdrogers, koelkasten, diepvriezers en computers. Deze apparaten verbruiken veel elektriciteit. Verreweg de grootste hoeveelheid energie binnenshuis wordt gebruikt voor verwarming en warm water. Hieronder zie je het gemiddelde energieverbruik en de gemiddelde CO2-uitstoot van een huishouden per jaar.

Een gemiddeld huishouden in Nederland stoot dus 5102,13 kg CO2 per jaar uit. We rekenen in één eenheid, namelijk kg CO2. Zo kun je het energieverbruik van apparaten goed vergelijken.

Gas 1815 m3 
  3230,7   kg CO2
Elektriciteit 3375 kWh   1788,75 kg CO2
(Leiding)Water 106 m3       82,68 kg CO2
Totaal     5102,13 kg CO2


Thuis besparen top

Je kunt thuis besparen op de onderstaande thema’s:

Per thema vind je hieronder besparingstips.


Elektriciteit top

In Nederland wordt elektriciteit opgewekt door het verbranden van fossiele brandstoffen. Bij de verbranding van fossiele brandstoffen komt CO2 vrij. Je kunt dus makkelijk CO2 besparen door je elektriciteitsverbruik te verminderen.


Actie Besparing
Lamp door spaarlamp vervangen
(per lamp per maand)
  2,0 kg CO2
Wassen op 60 in plaats van 90 graden Celsius
(per maand)
  8,6 kg CO2
Televisie helemaal uitzetten
(per maand)
  2,9 kg CO2
Computer helemaal uitzetten
(per maand)		  4,2 kg CO2


Verlichting:

Als je langer dan drie minuten weggaat, heeft het al zin om je lamp uit te zetten. Overigens verbruiken TL-buizen minder stroom dan gewone gloeilampen. Spaarlampen zijn eigenlijk een soort gebogen TL-buisjes. Ze gaan veel langer mee en gebruiken slechts een kwart van de energie van een gewone gloeilamp. Ze zijn wel duurder, maar na twee jaar heb je ze al terugverdiend!

Huishoudelijke apparaten:
Als jullie thuis een nieuwe koelkast, wasmachine of iets dergelijks willen kopen, kun je kiezen voor een energiezuinig apparaat. Deze kun je herkennen aan het energielabel. Het label A (++) staat voor het zuinigste apparaat en het label G voor het meest onzuinige.

Veel apparaten staan altijd stand-by. Het jaarlijks gemiddelde stand-by verbruik per huishouden is al gauw 400 kWh, dit staat gelijk aan 212 kg CO2. Hier gaat onopgemerkt 12-16 % van de elektriciteit in huis aan op! Zet de televisie helemaal uit en trek de oplader van je mobiele telefoon eruit als je hem niet gebruikt. Wanneer je langer dan een half uur weggaat van de computer, bijvoorbeeld om te lunchen, kun je de computer het beste helemaal uitzetten. Het is niet waar dat de computer sneller slijt als hij vaker aan en uit wordt gezet.

Groene stroom:
Groene stroom wordt opgewekt door duurzame bronnen, bijvoorbeeld zonnepanelen en windmolens. Hierbij komt geen CO2 vrij. De meeste elektriciteitsbedrijven bieden groene stroom aan. Soms kost dit niets meer dan gewone stroom. Omdat de energiemarkt voor groene stroom vrij is, kun je zonder problemen naar een ander elektriciteitsbedrijf overstappen. Kijk op www.energieprijzen.nl voor een prijsvergelijking van de verschillende aanbieders. Je kunt eens met je ouders bespreken of zij willen overstappen op groene stroom. Dat scheelt namelijk enorm veel CO2-uitstoot. Voor een gemiddeld huishouden scheelt dat 150 kg CO2 per maand!
 

Verwarming top

Het grootste deel van de energie wordt thuis verbruikt voor het verwarmen van het huis. De vloeistof die in de centrale verwarming zit moet namelijk verwarmd worden en door het huis worden gepompt. Ook een gaskachel verbruikt veel energie. Door de kachel een graad lager te zetten of de deuren goed te sluiten bespaar je al veel CO2. 

Actie Besparing
Verwarming 1 graad lager zetten
(per maand)		 15,6 kg CO2
Deuren van verwarmde vertrekken goed sluiten
(per maand)		   9,0 kg CO2
Verwarming uitdoen in kamers waar je niet bent(per maand) 12,0 kg CO2
Waakvlam van de CV uit in de zomer of als je langer dan
week weg bent (per maand)		   8,0 kg CO2


Duurzame energie voor verwarming:
Je kunt ook warmte op een duurzame manier opwekken, dus zonder uitstoot van CO2. Bijvoorbeeld met warmtepompen en zonneboilers. Een warmtepomp kan warmte uit de omgeving, bijvoorbeeld uit de buitenlucht, het oppervlaktewater of de bodem, gebruiken voor de verwarming van het huis. Bij zonneboilers wordt water verwarmd door de warmte van de zon.


Water top



Het schoonmaken van water kost energie. Daarnaast kost het energie om het water bij ons thuis te krijgen. Zuinig doen met water bespaart dus energie. Zuinig zijn met warm water betekent zelfs dubbele energiebesparing, omdat het ook energie kost om het water op te warmen.



Actie Besparing
Kraan uitdoen tijdens het tanden poetsen
(per maand)		 0,5 kg CO2
1 minuut korter douchen
(elke keer dat je doucht, een maand lang)		 5,3 kg CO2
Afwassen in afwasbak i.p.v. met lopende kraan
(per maand)		 3,8 kg CO2
Waterbesparende douchekop aanschaffen
(per maand)		 7,3 kg CO2
Spaarknop op het toilet bouwen
(per maand)		 1,5 kg CO2


Waterweetjes:


Eten top

Het ene soort eten kost meer energie om te maken dan het andere. Bijvoorbeeld omdat het uit een ver land is aangevlogen of omdat het in de diepvries moet worden gekoeld. Als je CO2 wilt besparen, kies dan verse groenten uit Nederland of Europa. Je kunt ook overwegen om een dagje biologisch vlees of geen vlees te eten.

Actie Besparing
Nederlandse sperziebonen eten
(per kilo)		 8,0 kg CO2
Biologisch varkensvlees eten
(per kilo)		 0,6 kg CO2
Een dag geen vlees eten
(per persoon)		 0,35 kg CO2
Flesje in plaats van blikje frisdrank kopen
(per blikje)		 0,14 kg CO2


Verse groenten van het seizoen uit eigen land:
Je kunt beter verse groenten kopen dan groenten uit blik of uit de diepvries. Het kost namelijk veel energie om het blik te maken en om de groenten in het blik te krijgen. Bovendien zijn verse groenten vaak lekkerder! Het produceren van diepvriesgroenten kost nog meer energie dan groenten uit blik omdat het bewaren in de vriezer veel energie kost.

Biologische producten:
Producten die op een biologische wijze geproduceerd worden kosten minder energie dan dezelfde producten uit de gangbare landbouw. Biologische landbouw heeft namelijk als voordeel dat er geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. De productie hiervan kost erg veel energie. Biologische producten zijn te herkennen aan het EKO-keurmerk. Ze bevatten geen kunstmatige geur-, kleur- en smaakstoffen en geen genetisch gemanipuleerde ingrediënten. Dieren hebben bij de biologische boer meer ruimte, krijgen voldoende buitenlucht en gezond (biologisch) voer.

Vlees:
Vleesproductie kost erg veel energie omdat er veel plantaardig voer nodig is om de dieren te laten groeien. Voor elke kilo dierlijk eiwit is 5 tot 10 kilo plantaardig eiwit nodig. Bovendien komt een groot deel van het veevoer uit het buitenland, bijvoorbeeld soja en graan uit Brazilië. Ook de verzorging, de huisvesting en het transport van dieren dragen bij aan het energieverbruik. Het transport van dieren gebeurt vooral vanuit economische motieven; jonge dieren worden gekocht waar ze het goedkoopst zijn en oudere dieren geslacht waar ze het meeste opleveren.

Etensweetje:
Elk jaar gooit een huishouden gemiddeld 110 tot 165 kilo goed voedsel weg. Een groot deel verdwijnt ongebruikt in de vuilnisbak, gewoon omdat er teveel was gekocht. De rest gooien we weg omdat er teveel was gekookt, en we geen kliekjes lusten. Dat is een flinke verspilling van voedsel én van geld. Per jaar verdwijnt er zo gemiddeld 330 euro in de vuilnisbak. Veel voedselverspilling is te voorkomen door niet meer te kopen en te koken dan nodig is. Wil jij weten hoeveel je weggooit? Kijk op www.milieucentraal.nl/onderwerp/set?onderwerp=Doe%20de%20weggooitest en doe de test.


Papier top

Het maken van papier kost energie. Er moeten bomen worden gekapt en het hout ondergaat een ingewikkeld proces om tot papier verwerkt te worden. Kringlooppapier is gemaakt van gebruikt papier, dat kost minder energie om te produceren. Er hoeven ook geen bomen voor gekapt te worden. De productie van 1 kg wit papier veroorzaakt de uitstoot van 2 kg CO2. De productie van 1 kg kringlooppapier veroorzaakt de uitstoot van 0,7 kg CO2.

Actie Besparing
NEE/JA-sticker op de brievenbus plakken
(per maand)		 5,0 kg CO2
Pak kringlooppapier in plaats van wit papier gebruiken
(per maand)		 1,3 kg CO2
Oud papier apart inzamelen
(per kilo)		 1,3 kg CO2
Samen met de buren een krant
(per maand)		 6,7 kg CO2


Reclame:
Iedere week vallen kilo’s reclamedrukwerk je brievenbus binnen. En daarmee dus kilo’s papier. De folder van je favoriete winkel kun je meestal ook in de winkel zelf krijgen. Als je een NEE/NEE-sticker op je brievenbus plakt, waarmee je aangeeft dat je geen huis-aan-huis bladen meer wilt en geen ongeadresseerd reclamedrukwerk, bespaar je daarmee ruim 3,3 kg papier en dus 6,7 kg CO2 per maand. De sticker kun je krijgen bij JMA, bij Milieudefensie en bij de meeste gemeentehuizen en milieucentra.

Kopiëren:
Dubbelzijdig kopiëren scheelt mooi de helft van het papier! Ook verkleinen kan een hoop papier besparen (twee bladzijdes op één blaadje is meestal nog prima te lezen). Bestel de gratis poster ‘Zinloos Geveld’ bij JMA en hang deze bij het kopieerapparaat! Kijk op www.jma.org.

Papierweetjes:


Vervoer top

Om een voertuig (bijvoorbeeld een auto, scooter of trein) te maken is energie nodig. Maar er is vooral energie nodig om met dat voertuig vooruit te komen, denk aan de benzine, kerosine of bovenleiding.  Deze hoeveelheid energie verschilt per type voertuig. Zo kun je energie besparen door met de bus te gaan in plaats van met de scooter, of nog beter: door de fiets te pakken!





Actie Besparing
Met de fiets in plaats van met de auto gaan
(per km)		 0,31 kg CO2
Met de fiets in plaats van met de scooter/brommer gaan
(per km)		 0,08 kg CO2
Met de trein in plaats van met de auto gaan
(per km)		 0,25 kg CO2
Met de bus in plaats van met de auto gaan
(per km)		 0,19 kg CO2


Auto’s:
Auto's verbruiken steeds minder energie (vooral omdat motoren schoner worden).Toch is er door het autoverkeer de afgelopen tien jaar 30% meer CO2 uitgestoten. Dat komt doordat er veel meer auto's zijn gekomen en doordat mensen steeds zwaardere en snellere auto's kopen, die meestal voorzien zijn van een airco. Deze auto’s slurpen benzine! Bovendien worden er steeds meer kilometers per auto afgelegd.

Vervoerweetjes:
   
Nationale JeugdraadJMACOS